ခ်င္းတြင္းကိုု စုုန္ဆန္ၾကသူမ်ား

ခ်င္းတြင္းကိုု စုုန္ဆန္ၾကသူမ်ား

ဇူလိုင္လ ၁၉ ရက္ မံုရြာျမိဳ႕ နံနက္ခင္း . . . . .။

ခ်င္းတြင္းျမစ္ ကမ္းနားလမ္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ျမစ္အထက္ပိုင္း ေဒသမ်ားသို႔ သြားေရာက္မည့္ ခရီးသည္မ်ား၊ ကုန္တင္ကုန္ခ်အလုပ္သမားမ်ား၊ ေစ်းသည္မ်ားျဖင့္ စည္ကားေနသည္။ဇူလုိင္လ ေရာက္ေရာက္ခ်င္းမွာပင္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ေရသည္ ျမစ္ကမ္းေလွ်ာက္ ျမိဳ႕မ်ားအလိုက္ စိုးရိမ္ေရမွတ္အထက္သို႔ ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ မုံရြာႏွင့္ ခ်င္းတြင္းအထက္ပုိင္းေျပးဆြဲေနသည့္ ပုဂၢလိကပိုင္အျမန္ေရယာဥ္မ်ားကုိ ဇူလိုင္ ၅ ရက္မွ စတင္ကာ ေျပးဆြဲခြင့္ ရပ္နားထားခဲ့ရာမွ လူႏွင့္ကုန္္မ်ားစုၿပံဳလာျခင္းေၾကာင့္ စက္ေလွမ်ားအားလံုးကို ဇူလိုင္ ၁၉ရက္ တြင္ ျပန္လည္ထြက္ခြာခြင့္ ျပဳလုိက္သည္။ သို႔ရာတြင္ျမစ္ေရက စိုးရိမ္အမွတ္အထက္တြင္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ အျမန္ေရယာဥ္မ်ား ျပန္လည္စတင္ထြက္ခြာသည့္ေန႔ ေရာက္ သည္ႏွင့္ မံုရြာမွေဖာင္းျပင္သို႔ သြားေရာက္ရန္ ကိုတင္ထြန္း တစ္ေယာက္ စက္ေလွဂိတ္သို႔ ေရာက္ရွိေနသည္။ ကိုတင္ထြန္းသည္ စစ္ကိုင္းတိုင္း အထက္ပုိင္းေဒသတြင္ ကားလမ္းေဖာက္လုပ္ေနသည့္ ကုမၸဏီတစ္ခုမွ အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္သည္။ ”၉၂ ခုႏွစ္ ကၽြန္ေတာ္ စက္ေလွလိုက္တုန္းက မုံရြာကေန ဟုမၼလင္းကို တစ္ပတ္ေလာက္သြားရတယ္၊ ခုေတာ့ တစ္ညအိပ္ႏွစ္ရက္ဆို ေရာက္ျပီ” ဟု လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၂၅ ႏွစ္ခန္႔က အေျခအေနႏွင့္ လက္ရွိကြာျခားမႈကို ကုိတင္ထြန္းက ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာဆိုသည္။

”ေလွဝမ္းေသးတဲ့စက္ေလွေတြဆို ေရၾကီးတဲ့ အခ်ိန္မသြားသင့္ဘူး” ဟု ကုိတင္္ထြန္းက သံုးသပ္ေျပာဆုိသည္။ ခ်င္းတြင္းေရလမ္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေရယာဥ္ငယ္မ်ားထက္ ေရယာဥ္ၾကီးမ်ား ႏွင့္ သေဘၤာမ်ားက ပိုမို ေဘးကင္းလံုၿခံဳသည္ဟု ခရီးသြားအမ်ားစုက ယူဆထားၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ ေရက်ခ်ိန္တြင္ ေသာင္ခံုမ်ားေပၚထြန္း လာတတ္သည့္အတြက္ ေရတိမ္၍ သြားလာရန္ ခက္ခဲေသာေၾကာင့္ သေဘၤာၾကီးမ်ားႏွင့္ စက္ေလွၾကီးမ်ားမွာ သြားလာမရ ျဖစ္တတ္ျပန္သည္။

လူစီးအျမန္ေရယာဥ္မ်ားမွာလည္း ေရအက်တြင္ ေပၚလာတတ္သည့္ ေသာင္ႏွင့္တုိက္မိၿပီး တိမ္းေမွာက္သည္အထိ ျဖစ္ကာခရီးသည္မ်ား အသက္ဆံုးရံႈးခဲ႔ရသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားလည္း ရွိခဲ႔သည္။ ကနီၿမဳိ႕နယ္ မိေခ်ာင္းတြင္း ေက်းရြာအနီး ခ်င္းတြင္းျမစ္ေၾကာင္းတြင္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၅ ရက္က ဟုမၼလင္း-မံုရြာ အစုန္ခရီးစဥ္ေျပးဆြဲေသာ ေအးျငိမ္းခ်မ္းသာ ေရယာဥ္အသင္းမွ ေအာင္စိုးမိုးေက်ာ္ -၂ ခရီးသည္တင္ အျမန္ေရယာဥ္ တိမ္းေမွာက္မႈ ျဖစ္စဥ္တြင္ ခရီးသည္ ၇ဝ ေက်ာ္ေသဆံုးခဲ့ရသည္။

”အဲဒီေန႔ကဆုိ သီတင္းကြၽတ္႐ုံးပိတ္ရက္ဆုိေတာ့ စက္ေလွေပၚမွာ ဝန္ထမ္းေတြမ်ားတယ္။ ဆရာ ဆရာမနဲ႔ ေက်ာင္းသားေတြ ပါလာေတာ့ ေသတဲ့အထဲမွာ ဆရာမ ဦးေရ ၃ဝ ေက်ာ္တယ္” စက္ေလွနစ္ျမဳပ္ရာ သုိ႔ ကယ္ဆယ္ေရးလုိက္ပါေဆာင္ရြက္ခဲ႔သူ မုံရြာၿမဳိ႕ခံ ကုိေအာင္ခ်ဳိဦးက ေျပာသည္။ ခ်င္းတြင္းျမစ္ေၾကာင္းတြင္ ေရယာဥ္မေတာ္တဆမႈႏွင့္ ေရယာဥ္နစ္ျမဳပ္မႈမ်ားက ႏွစ္စဥ္ျဖစ္ပ်က္ေနသည္။ ပုဂၢလိကေရယာဥ္မ်ား စနစ္တက်ေျပးဆြဲႏိုင္ေရးဥပေဒကို စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္တြင္ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၉ရက္က အတည္ျပဳခဲ့ၿပီး (ရစက)ေခၚ ပုဂၢလိက ေရယာဥ္မ်ားစနစ္တက်ေျပးဆြဲေရး ေကာ္မတီမ်ားကို ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အစိုးရက ဦးေဆာင္ၿပီး ခ်င္းတြင္းျမစ္ကမ္းတစ္ေလွ်ာက္ရွိ ၿမိဳ႕ႀကီးအားလံုးတြင္ ဖြဲ႕စည္းေပးခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ဥပေဒ၏ အခန္း (၄)ေကာ္မတီ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား ပုဒ္မ (၅) အပိုဒ္ခြဲ (ဃ) တြင္ ေကာ္မတီ၏ စီမံခန္႕ခြဲမႈ ေအာက္ရွိ ဌာနမ်ား ေရယာဥ္လိုင္းမ်ားႏွင့္ ဆိပ္ကမ္းမ်ားလိုက္နာရန္ စည္းကမ္းမ်ား သတ္မွတ္ေပးျခင္းဟူသည့္ အခ်က္ကို ျပဌာန္းထားသည္။ သုိ႔ေသာ္ ၿပီးခဲ႔သည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္း ခ်င္းတြင္းျမစ္ေၾကာင္းေရယာဥ္ အမ်ားစုသည္ ဥပေဒပုိင္းလုိက္နာမႈ အားနည္းခဲ႔သလုိ ဥပေဒ အသက္ဝင္မႈလည္း မရွိခဲ႔ေၾကာင္း စစ္ကုိင္းတုိင္းလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက ေထာက္ျပ ေဝဖန္ထားသည္။

တိမ္းေမွာက္ခဲ့ေသာ ေအာင္စုိးမုိးေက်ာ္ ေရယာဥ္၏ အမွန္တကယ္ တင္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ ခရီးသည္အေရအတြက္မွာ ၁၅ဝ ဦးသာျဖစ္ေသာ္လည္း စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီးမီးသတ္တပ္ဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္သည့္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ခရီးသည္ေပါင္း ၂၅ဝ ေက်ာ္ တင္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ယင္းကိန္းဂဏန္းမ်ားကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ လူ ၁ဝဝ ေက်ာ္ ပိုမိုတင္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ မံုရြာျမိဳ႕ ေရအရင္းအျမစ္ႏွင့္ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဦးစီးဌာနမွ လက္ေထာက္ညႊန္ၾကား ေရးမွဴး ဦးတင္ထြန္းေအာင္(ေရလမ္းညႊန္)က ”ခ်င္းတြင္းျမစ္က တိမ္တယ္၊ ေရစီး သန္တယ္၊ ျမစ္ေၾကာင္း က်ဥ္းတယ္ အဲဒါေၾကာင့္ ခ်င္းတြင္းမွာ အေတြ႔အၾကံဳမရွိတဲ့ ေရယာဥ္ေမာင္းေတြ မေမာင္းသင့္ဘူး” ဟု ဆိုသည္။ ခ်င္းတြင္းျမစ္အတြင္း ေရယာဥ္ေမာင္းျခင္း အေတြ႔အၾကံဳ ၆ႏွစ္ေက်ာ္ရွိသူ ကိုေအာင္ထြန္းက ” ေမာ္ေတာ္ေတြ တစ္ခုခုျဖစ္ျပီဆိုရင္ လူေၾကာင့္ ၉ဝ ရာခိုင္နႈန္းေလာက္ ျဖစ္တယ္။ သတ္မွတ္တဲ့ အေလးခ်ိန္ေက်ာ္တာ၊ လူနဲ႔ကုန္စည္ပို႕ တင္တာ၊ ေရယာဥ္ေမာင္းေတြရဲ႕ ေပါ့ဆတာေတြေၾကာင့္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ရတယ္” ဟု ဆိုသည္။ ေအာင္စိုးမိုးေက်ာ္ – ၂ ေရယာဥ္ နစ္ျမဳပ္မႈျဖစ္ျပီးေနာက္ပိုင္းမွစၿပီး အျမန္ေရယာဥ္မ်ားတြင္ အသက္ကယ္အက်ႌႏွင့္ ေဘာကြင္းမ်ား ေရပံုးမ်ားျပည့္စံုစြာပါရွိမႈ ရွိ/မရွိကုိ ရစက ၾကပ္မတ္ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ရစကမွ ဌာနမွဴး ဦးေသာင္းညႊန္႔ကေျပာသည္။ ယင္း ေၾကာင့္ ေရယာဥ္မ်ား၏ လိုက္နာမႈအပိုင္း တိုးတက္လာေသာ္လည္း ခရီးသည္မ်ား၏ ပူးေပါင္းပါဝင္လိုက္နာမႈ လုိအပ္ေနေသးေၾကာင္း ဆုိသည္။

”ခရီးသည္ေတြက ေျပာရခက္တယ္၊ အသက္ကယ္အက်ႌေတြကို ေခါင္းအံုးအိပ္တယ္၊ တစ္ခါတစ္ေလ မသိေအာင္လႊင့္ပစ္တယ္၊ သူ႔ေနရာနဲ႔သူမထားဘဲ ေအာက္ကိုခ် ထားတယ္” ဟု ေရယာဥ္ေမာင္း ကိုေအာင္ထြန္းက ညည္းတြားေျပာဆိုသည္။ ပုဂၢလိကေရယာဥ္မ်ား ရပ္နားထားခ်ိန္တြင္ ျပည္တြင္းေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရး ခ်င္းတြင္းဌာနခြဲမွ ျပင္ပအက်ိဳးတူပူးေပါင္းကာ ျပဒါးရွင္ႏွင့္ ခ်မ္းသာ ေရယာဥ္ႀကီးမ်ားျဖင့္ မံုရြာျမိဳ႕မွ ကေလးဝ ႏွင့္ ဟုမၼလင္းအထိေျပးဆြဲေပးလ်က္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ တစ္ပတ္လွ်င္တစ္ႀကိမ္စီသာ အသြားအျပန္ေျပးဆြဲနိုင္သျဖင့္ ခရီးသည္ႏွင့္ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္မႈ အတြက္ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႔သည့္ အေနအထားတြင္ မရွိေသးေပ။

ေရယာဥ္ ႀကီးမ်ားမွာ ခ်င္းတြင္ျမစ္ေရမ်ားခ်ိန္ ဇြန္လလယ္မွ ႏိုဝင္ဘာလလယ္ အထိသာ ေျပးဆြဲေပးသည္ဟု ျပည္တြင္း ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရးဦးစီးဌာန ခ်င္းတြင္းဌာနခြဲမွ ဦးေဌးဦးက ဆိုသည္။ မႏၲေလးျမိဳ႕ရွိသေဘၤာက်င္းတြင္ က်င္းတင္ျပင္ဆင္လ်က္ရွိေသာ ခ်မ္းအမ်ိဳးအစားေရယာဥ္ က်င္းဆင္း (ျပင္ဆင္ၿပီးစီး) လာပါက ျပည္တြင္းေရေၾကာင္းအေနျဖင့္ မိုးရာသီ ျမစ္ေရမ်ားခ်ိန္ကာလမ်ားတြင္ ခႏၲီးျမိဳ႕အထိ တိုးခ်ဲ႕ေျပးဆြဲနိုင္ရန္လည္း အစီအစဥ္ရွိေနသည္။

ေရယာဥ္တည္ေဆာက္မႈအပိုင္းတြင္လည္း ျပည္တြင္း ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရး ဦးစီးဌာနမွ ျမစ္တြင္းသြား ေရယာဥ္မ်ားအတြက္ တိက်စြာသတ္မွတ္ထား ေသာ္လည္း ခ်င္းတြင္းျမစ္ေၾကာင္း ပို႔ေဆာင္ေရး အတြက္ ျမစ္အေျခအေနႏွင့္ ကိုက္ညီသင့္ေလ်ာ္သည့္ ေရယာဥ္မ်ားကိုသာ တည္ေဆာက္ရသည္ ဟု မံုရြာၿမိဳ႕မွ ေရယာဥ္တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ကိုင္သူ ဦးသန္းေဌးကဆိုသည္။

”ခ်င္းတြင္းျမစ္က တိမ္တယ္၊ ေရဖိအားနည္း တယ္၊ ေရတိမ္ေတာ့ ပင့္တင္အားနည္းလို႔ ေရပင့္ တင္အားရဖို႔ ေရယာဥ္ရဲ႕ နံကို ေစာင္းရတယ္၊ ေရွး ယခင္ကေရယာဥ္ တည္ေဆာက္သူေတြရဲ႕ အေတြ႔အႀကံဳကို ဆက္ၿပီးသံုးစြဲလာတာေပါ” ဟု ၄င္းက ဆက္ေျပာသည္။ ခ်င္တြင္းျမစ္ေၾကာင္းတြင္ ယခင္က ေရယာဥ္မ်ားကုိ စက္စြမ္း အားနည္းေသာ အင္ဂ်င္မ်ား တပ္ဆင္ကာ အသံုးျပဳခဲ့ၾက ေသာ္လည္း ယခုအခါ စက္စြမ္းအားပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ အင္ဂ်င္မ်ား တပ္ဆင္ အသံုးျပဳလာ ၾကသည္။

ျပည္တြင္းေရေၾကာင္း ပို႔ေဆာင္ေရး ဦးစီးဌာနက သတ္မွတ္ထား ေသာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ လံုၿခံဳ ေဘးကင္းမႈရွိ၍ ေရနက္ေသာ ေနရာ၊ ေရဖိအားမ်ားသည့္ေနရာမ်ားတြင္ အဆင္ေျပျပီး ခ်င္းတြင္း ျမစ္ကဲ့သို႔ ေရတိမ္သည့္ ျမစ္မ်ားတြင္ တည္ေဆာက္မႈပံုစံကို ျမစ္အေျခ အေနႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ေအာင္ တည္ေဆာက္ရေၾကာင္းလည္း ေရယာဥ္ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္သူ မုံရြာၿမဳိ႕ခံ ဦးသန္းေဌးက ေျပာသည္။ ေရယာဥ္ပိုင္ရွင္မ်ားအတြက္ ခရီးသည္ႏွင့္ ကုန္စည္ရရွိမႈမွာ ေရယာဥ္အစင္းေရ မ်ားလာသည့္အတြက္ ယခင္ထက္ ေလ်ာ့နည္း လာေၾကာင္း ေရယာဥ္ပိုင္ရွင္တစ္ဦးကေျပာသည္။ ယခင္ကထက္ ေရယာဥ္အသင္းႏွင့္ ေရယာဥ္ အေရအတြက္ သိသာစြာမ်ားျပားလာျပီး ခရီးသည္မ်ားမွာ ေစ်းႏႈန္းႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈေကာင္းမြန္သက္သာသည့္ ေရယာဥ္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္စီးနင္းလာၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေစ်းကြက္သေဘာအရ ေစ်းနႈန္းႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ ေရယာဥ္ ပုိင္ရွင္မ်ားအၾကား အၿပဳိင္အဆုိိင္ရွိလာသည္။

ခရီးသည္အမ်ားစုမွာ ေစ်းနည္းသည့္ ေရယာဥ္လိုင္းမ်ားကို ပိုမိုေရြးခ်ယ္ေလ့ရွိသည္။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္မႈ ခက္ခဲေသာ စစ္ကိုင္း တိုင္း အထက္ပိုင္းေဒသမ်ားအတြက္ ေရလမ္းခရီးအျပင္ ကုန္းလမ္းဆက္သြယ္မႈ အတြက္ ကားလမ္းမ်ားျပဳျပင္ေဖာက္လုပ္လ်က္ ရွိျပီး ခႏၲီးျမိဳ႕ႏွင့္ ဟုမၼလင္းျမိဳ႕တို႔တြင္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ကူး တံတားၾကီးမ်ားကို တည္ေဆာက္ လ်က္ရွိသည္။

ေရကူးတတ္ေသာ္လည္း ေရယာဥ္ျဖင့္ သြားလာရသည္မွာ စိုးရိမ္ရသည့္အတြက္ မံုရြာမွ ေဖာင္းျပင္သို႔ သြားေရာက္မည့္ကို တင္ထြန္းမွာ ကားလမ္းခရီးမ်ား ယခုထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ လာေစရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေနသည္။ ”ကားလမ္းေတြေကာင္းရင္ေတာ့ ကားနဲ႔ပဲသြားမွာ၊ ေရလမ္းက အိမ္မွာက်န္ခဲ့တဲ့ မိသားစုပါ စိုးရိမ္ရတယ္၊ တစ္ခုခုျဖစ္ရင္ေတာ့ ငါးဂါလံပံုးတစ္ပံုး ေျပးဆြဲရမွာပဲ”ဟု ေျပာသည္။

Leave a Reply

Close Menu