လက္ပံေတာင္းေရပင္လယ္

မိုးရာသီဆိုေသာ္လည္း စစ္ကိုင္းတိုင္း၏ ေန႔အပူခ်ိန္က ျပင္းလွသည္။ မံုရြာၿမဳိ႕၏ အေနာက္ဘက္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ႏွင့္ အၿပဳိင္ေဖာက္ထားသည့္ ပခုကၠဴ – မံုရြာလမ္း တေလွ်ာက္ ေလက တျဖဴးျဖဴး တိုက္ေန သည္။ လမ္းေဘးတေလွ်ာက္ရြာေတြက ရြာသားေတြကေတာ့ တျဖဴးျဖဴးတိုက္ေနသည့္ ေလႏွင့္ အပူခ်ိန္ကို ဂ႐ုမစိုက္အား။ေနာက္တႀကိမ္ ဘယ္အခ်ိန္တက္လာမွာမွန္းမသိတဲ့ ခ်င္းတြင္း ျမစ္ေရေၾကာင့္ အိမ္လည္း ျပန္မရ။ ႀကဳိတင္ကာကြယ္တာ လည္းျဖစ္၊ ေျပးစရာေျမလည္း မရွိမယ့္အတူ ကားလမ္းမေပၚတက္ ကတၱရာ လမ္းေဘး ေျမသားေပၚ လွည္းတစီးနဲ႔ တဲထိုးေနသည္မွာ ၀ါဆိုလျပည့္ ဇူလိုင္ ၈ ရက္ကစလို႔ေရတြက္လွ်င္ ၁၉ ရက္ ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။

ယခင္က ခ်င္းတြင္းျမစ္ေရလွ်ံလွ်င္ ေရမ်ားသည္ ကမ္းနားရြာမ်ားသာမက လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေျခအထိ ေရာက္သည္ ျဖစ္ရာေရႀကီးသည့္ဒဏ္ကို သိပ္မခံစားရ။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္  လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း အတြင္း ေရ၀င္သည္ကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ ေျမေဘာင္ဖို႔ကာ တမံတုတ္လိုက္သည္။ ယင္းႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းမွ စတင္၍ ေရျပန္႔ရန္ေနရာ မရွိေတာ့သည့္အတြက္ ေရႀကီးသည့္ဒဏ္ကို ခံစားခဲ့ရသည္။အထူးသျဖင့္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ အေရွ႕ဘက္၊ ခ်င္းတြင္းျမစ္ အေနာက္ဘက္ျခမ္းရွိ ေညာင္ပင္ႀကီးေက်းရြာအုပ္စု၊ ရြာရွည္အုပ္စုႏွင့္ ေတာေက်ာင္းေက်းရြာအုပ္စုအတြင္းရွိ ေက်းရြာ ၁၂ ခုမွာ ႏွစ္စဥ္ ေရေဘး ဒဏ္ကို ႀကဳံေနရသည္။“အစကေရက လက္ပံေတာင္းေတာင္ေျခထိေရာက္ေတာ့ ေနရထိုင္ရတာအဆင္ေျပတယ္။ ေရကခါးေလာက္ရွိတယ္။ အခု လက္ပံေတာင္းေတာင္ စလိုက္ေတာ့ တာ႐ုိးေတြကာလိုက္ေတာ့ ေရက လက္ခုတ္တေဖာင္ ျပည့္ေတာ့မယ္” ဟု ေရေဘးဒဏ္ ခံစားေနရသည့္ တံုအလယ္ေတာရြာက ကိုဇင္မင္းၿဖဳိးကေျပာသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ သံုးႏွစ္ခန္႔အထိ ခ်င္းတြင္းျမစ္ရ တက္သည္ကို မစိုးရိမ္သည့္ ေရႊေလွ ေျမႏုကၽြန္း အတြင္းရွိ ထန္းေတာ ပိုင္ရွင္ အင္းသူ စာရင္းတြင္ ေဒၚျမတ္သိန္း တေယာက္ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ယခုအခ်ိန္ တြင္ေတာ့ လက္ပံေတာင္းေၾကးနီစီမံကိန္းေၾကာင့္ ထန္းေတာမ်ားသိမ္းခံထားရသည့္ သူမ ေျပးရန္ ေျမမရွိသည့္အတြက္ စိုးရိမ္ေနရသည္။သူ႔အတြက္ထက္ အသက္အရြယ္ရလာသည့္ ခင္ပြန္းသည္ႏွင့္ ကာယလုပ္သားအျဖစ္ ခ်င္းတြင္း ျမစ္ ကိုျဖတ္၍ မံုရြာသို႔ ေန႔စဥ္သြားေနရသည့္ သားျဖစ္သူအတြက္ ျဖစ္သည္။ သူ႔အတြက္ အျခားအပူအပင္ ေတြကလည္း ရွိေနေသးသည္။“ေရထြက္စရာ ေနရာမရွိေတာ့ ေရႊေလွက အင္းႀကီးလိုျဖစ္ေနတာ။ ေရကႀကီးလာေတာ့ ႏြားေတြပါ လမ္းေပၚေခၚထားရတယ္။ ကိုယ္က ႏြားရွိမွ အလုပ္ျဖစ္တာကိုး” ဟု ေဒၚျမတ္သိန္းကဆိုသည္။

ေဒသခံေတြအတြကကေတာ့ ေရႀကီးတာဟာ လက္ပံေတာင္းေတာင္ေၾကးနီစီမံကိန္းေၾကာင့္လို႔ တထစ္ခ် တြက္ခ်က္ထားသည္။ သူတို႔၏ ထင္ျမင္တြက္ခ်က္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ စီမံကိန္းအတြင္းရွိ ႐ံုးခန္းသို႔သြားေရာက္ဆက္သြယ္စဥ္ အစည္းအေ၀းျပဳလုပ္ေနသည့္အတြက္ ေစာင့္ဆိုင္းေပးရန္ ေျပာခဲ့ ျပန္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ မည္သို႔မွ် အေၾကာင္းမျပန္သည့္အတြက္ ရန္ကုန္ရွိ ျမန္မာ၀မ္ေပါင္႐ံုးသို႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာ တာ၀န္ရွိသူမ်ားမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္သြားသည့္အတြက္ ေျဖၾကားေပးႏိုင္ျခင္း မရွိေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္။ MJI မွသင္တန္းသားမ်ား ကြင္းဆင္းသတင္းထုတ္လုပ္သည့္ ၁၀ ရက္အတြင္း ျမန္မာဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီကုိ ဆက္သြယ္ေသာ္လည္း ကုမၸဏီဘက္မွ ျပန္လည္ေျဖၾကားျခင္း မရွိခဲ့ပါ။ ေရေဘးလႊတ္ရာကို ထြက္ေျပးေနရသည့္ ရြာသားမ်ားသည္ ယခင္က လက္ပံေတာင္းေတာင္ထိ ေျပး၍ ရသည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္မူ ေရလႊတ္ရာ စီမံကိန္းေျမအတြင္း ထြက္ေျပး၍ မရသည့္အတြက္ ေရလႊတ္သည့္ ကားလမ္းမေပၚသို႔ ထြက္ကာ ေနထိုင္ၾကသည္။ ဇူလိုင္လအတြင္း ေရအတက္ဆံုး ေန႔ရက္မ်ားတြင္ လမ္းမမ်ားေပၚ၌ပင္ တစ္ေပခြဲခန္႔ (လူႀကီးအရပ္ ဒူးဆစ္ျမဳတ္သည္) အထိ ျမဳပ္သည္။။ဇူလိုင္လကုန္ပိုင္းတြင္ မံုရြာၿမဳိ႕၏ စိုးရိမ္ေရမွတ္ေအာက္သို႔ က်ဆင္းခဲ့ျပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေက်းရြာမ်ားတြင္မူ ထင္သေလာက္ေရမက်။ ထို႔ျပင္ ယခုႏွစ္အတြင္း ေရႏွစ္ႀကိမ္ခန္႔ ထပ္မံတက္ဦးမည္ဟု မိုးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ေရႊေလွရြာသူ မရီ၀င္းကလည္း သူ၏ ခံစားခ်က္ကို ယခုကဲ့သို႔ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုျပန္ပါသည္။ “ေရက ႏွာေခါင္းနားေရာက္ေနလည္း ဘယ္အခ်ိန္ျပန္က်မွာမွန္းမသိလို႔ ႏွမ္းေတြရိတ္တာ ရြံ႕ရည္ ေတြကို ၀ေရာ။ ေနစရာမရွိလို႔ လမ္းေပၚတက္ေနေတာ့လည္း ေျပာခံရတယ္” ဟု ၎က ေျပာဆိုသည္။

ခ်င္းတြင္းျမစ္ေရသည္ မံုရြာၿမဳိ႕တြင္ တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ စိုးရိမ္ေရမွတ္ထက္ ေက်ာ္လြန္လ်က္ ရွိသည္။ ခ်င္းတြင္းျမစ္အထက္ပိုင္း သတၱဳအလြန္အကၽြံ တူးေဖာ္သည့္အတြက္ ျမစ္ၾကမ္းျပင္ျမႇင့္တက္ လာသည္ဟု သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ားက သံုးသပ္ေျပာၾကားေသာ္လည္း တိက်သည့္ တိုင္းတာမႈမ်ားမရွိခဲ့သည့္အတြက္ ေျပာရန္ခက္ခဲလွသည္ဟု ဌာနဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။ ေရလႊမ္းသည့္အေျခအေနမ်ားကို ကာကြယ္ရန္  ေရအရင္းအျမစ္ႏွင့္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားဖြံ႕ၿဖဳိး တိုးတက္ ေရးဦးစီးဌာနက ျမစ္ေၾကာင္းမ်ားထိန္သိမ္းျခင္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနက တာတမံမ်ား ေဆာက္လုပ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ႏွစ္စဥ္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနသည္။ သို႔ေသာ္ တိုင္းေဒသႀကီး၏ ၿမဳိ႕ေတာ္ မံုရြာၿမဳိ႕ကိုသာ ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမစ္တဖက္ကမ္း ေဒသမ်ားမွာ  ႏွစ္စဥ္ စိုးရိမ္ေရအမွတ္ထက္ သံုးေပခြဲမွ ခုႏွစ္ေပ ေပခန္႔ သာ ေရလႊမ္းသည္ဟု ေရအရင္းအျမစ္ႏွင့္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားဖြံ႕ၿဖဳိးတိုးတက္ေရးဦးစီးဌာန၏ အခ်က္အလက္မ်ား အရ သိရသည္။ လက္ေတြ႔တြင္ အေနာက္ဘက္ကမ္း ေျမနိမ့္ခ်ဳိင့္၀ွမ္းအတြင္း ေနထိုင္သူမ်ားအတြက္ ေရလွ်ံသည့္ ဒဏ္အျပင္ ေရျပန္လည္ စီးဆင္းရန္လမ္းမရွိသည့္ အေျခအေနႏွင့္ ေတြ႔ႀကံဳေနရသည္။

ယခုကဲ့သို႔ ႏွစ္စဥ္ စိုးရိမ္ေရမွတ္ ပိုမိုေက်ာ္လြန္ျခင္း ပိုမိုျဖစ္ေပၚလာျခင္းမ်ားကို ထိန္းသိမ္းရန္မွာ ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ အေသးစားမွ အႀကီးစား သတၱဳ တူးေဖာ္သူမ်ားကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ မခ်ေပးမီ ေသခ်ာ စြာ စိစစ္ၿပီး သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈ မရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွ လုပ္ကိုင္ခြင့္ ခ်ေပး သင့္သည္ဟု မံုရြာၿမဳိ႕ ေရအရင္းအျမစ္ႏွင့္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားဖြံ႕ၿဖဳိးတိုးတက္ေရးဦးစီးဌာန ညြန္ၾကားေရးမွဴးက ဆိုသည္။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ဦးေဆာင္ၿပီး စီမံကိန္းခ်မွတ္ၿပီး အဖြဲ႔အစည္းအားလံုးက ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ မွသာ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္မဟုတ္သည့္ ေရလွ်ံျခင္းကို ကာကြယ္ႏိုင္မည္။ ေရလမ္းေၾကာင္း ေနရာကို လူအမ်ားက ေနရာယူ အေဆာက္အအံုေဆာက္လုပ္ပါက ေရက လူကို ျပန္ဒုကၡေပးမည့္ အေျခအေနျဖစ္ၿပီး လူတိုင္းအသိတရားျဖင့္ ပါ၀င္ျခင္းကာသာ ကာကြယ္ႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းျဖစ္သည္ဟု ၎က သံုးသပ္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

Link –

https://en.wikipedia.org/wiki/Wanbao_Mining

Government

http://www.dwir.gov.mm/

http://www.dwir.gov.mm/index.php/myanmar-home

http://www.mining.gov.mm/DM_mm/1.DM_mm/Details.asp?submenuID=8&sid=826

http://www.mining.gov.mm/DM/1.DM/details.asp?submenuID=7&sid=518

Others

http://themimu.info/

https://books.google.com.mm/books?id=sUhDDgAAQBAJ&pg=PA133&lpg=PA133&dq=Wanbao+Myanmar+nickel+mine&source=bl&ots=JwmMwaBzh4&sig=5mDLyiD7iT9F1tjvoVAS6yH67f4&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiH4JbJkaLVAhXEv7wKHVpUDA0Q6AEIWTAH#v=onepage&q&f=false

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *