အင္းေလးေဒသတြင္ စားသံုးသူအတြက္ အႏၱရာယ္ကင္းေသာ စိုက္ပ်ဳိနည္းလမ္းမ်ား လုပ္ကိုင္သူ တုိးလာ
အင်းလေးကန်ထဲတွင် ခရမ်းချဉ်သီးခူးစွတ်နေသော ဒေသခံကို မြင်တွေ့ရစဉ်

အင္းေလးေဒသတြင္ စားသံုးသူအတြက္ အႏၱရာယ္ကင္းေသာ စိုက္ပ်ဳိနည္းလမ္းမ်ား လုပ္ကိုင္သူ တုိးလာ

Author : Aung Ko Ko Oo & Hnin Hnin
Published : 29 August 2019

  ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း အင္းေလးကန္နွင့္အနီးပတ္ဝန္းက်င္ေဒသမ်ားတြင္ လုပ္္ကိုင္ေနေသာ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းအခ်ိဳ႕သည္ စားသံုးသူမ်ားအတြက္ အႏၱရာယ္ကင္းသည့္ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးလာေၾကာင္း စိုက္ပ်ိဳးနည္းလမ္းမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားထံမွ သိရသည္။

            အင္းေလေဒသမွာ ၂၀၁၀ ေနာက္ပိုင္းမွစၿပီး အပင္ႏွင့္သီးနွံမ်ားတြင္ ဓါတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားကို အကန္႔အသတ္တစ္ခုအေနျဖင့္သာသံုးရသည့္   GAP နညး္လမ္းႏွင့္ နွင့္ ဓါတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ ဓါတုပိုးသတ္ေဆး လံုး၀ မသံုးရသည့္ ေအာ္ဂဲနစ္စိုက္ပ်ိဳးျခင္းနည္းလမ္းမ်ား စတင္မိတ္ဆက္လာခဲ့ၿပီး ၂၀၁၇ မွာ လက္ေတြ႔စိုက္ပ်ိဳးလာၾကသည္။

            “ေနာက္တစ္ခ်ိန္မွာ ေစ်းကြက္အလားလာ ရွိတာေပါ့ေနာ္၊  ဒီဟာေစ်းကြက္တစ္ခု ျဖစ္လာရင္ သူတို႔သီးႏွံက ေစ်းတစ္ခု ရလာႏိုင္တယ္၊။GAP ကေစ်းကြက္ဝင္လာရင္ သူတို႔ရဲ့ ထြက္ကုန္က တန္ဖိုးတစ္ခု ျမင့္လာမယ္ေပါ့ အဲ့လိုယူဆျပီး မ်ားလာတာေပါ့ “ ဟုGAP နည္းလမ္းျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးသည့္ ေတာင္သူမ်ားကို ကူညီေပးေနသည့္  GIZ(Myanmar)မွ စိုက္ပ်ိဳးေရးနည္း ပညာ အၾကံေပးဦးသက္ဝင္းလိွုင္ က ေျပာသည္။

GAP ထုတ္ကုန္ ေစ်းကြက္ရရွိလာ

အင္းေလးေဒသတြင္ ခရမ္းခ်ဥ္သီး ၊ အာလူး၊ ပန္း၊ငရုပ္သီး အစရွိသည့္ သီးနွံမ်ားစိုက္ပ်ိဳးသူ ဦးေရ စုစုေပါင္း ၁၀၀၀ ၀န္းက်င္ရွိၿပီး ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔မွာ GAP နည္းလမ္းျဖင့္ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ိဳးလာၾကေၾကာင္း GIZ Myanmar မွ သိရသည္။

“အင္းေလးကန္ဟာ ၂၀၁၀ ေနာက္ပုိင္းက စလုိ႔ သဘဝပတ္ဝန္းက်င္ထိခုိက္လာတယ္၊ အင္းထဲမွာေရခန္းတာမ်ိဳးေတြျဖစ္လာတယ္၊ ေရထုညစ္လာတယ္၊ႏႈန္းေတြက်လာတယ္၊ အဲ့ေၾကာင့္စုိက္ပ်ိဳးနည္းလမ္းေျပာင္းလဲဖုိ႔ အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေတာင္သူက တုိင္ပင္ခဲ့ၾကတယ္” ဟု GAPနည္းလမ္းျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးသူ တုိးပြားလာရန္အတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးေနသူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဦးမ်ိဳးျမင့္ကေျပာသည္။

ဦးမ်ိဳးျမင့္သည္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစိုက္ေတာင္သူ တစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။

GAP (Good Agricultural Practices) ဟု ေခၚသည့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆုိင္ရာ အေလ့အက်င့္ေကာင္းမ်ားျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးျခင္း ဆုိသည္မွာ  ေတာင္သူမ်ားသည္ ပိုးသတ္ေဆး၊ ဓါတ္ေျမၾသဇာ စသည္တုိ႔ကို ၀ယ္ယူသံုးစြဲရာတြင္ တရားဝင္ဂုဏၼီမ်ာထံမွသာ ၀ယ္ယူသံုးစြဲရသည္။

မလုိအပ္ဘဲ ဓာတ္ေျမၾသဇာ ဓါတု ပုိးသက္ေဆးအလြန္းအကၽြမ္သုံးစြဲမူမ်ားကုိ ေရွာင္ရၿပီး အခ်ိန္အကန္႔အသတ္ႏွင့္ စနစ္တက် သံုးစြဲရမည္။

အင်းလေးကန်ထဲမှ ခရမ်းချဉ်သီး စိုက်ခင်း

စိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးေနသည့္ NGO မ်ားႏွင့္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေတာင္သူမ်ားကို GAP ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သင္တန္းေပးၾကၿပီး  ေတာင္သူမ်ားက သက္ဆုိင္ရာ ေတာင္သူအဖြဲ႔မ်ားတည္ေထာင္ၿပီး GAP ႏွင့္  စိုက္ပ်ိဳးသူတုိးပြားလာရန္  လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။

GAP ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးလွ်င္  စိုက္ပ်ိဳးေျမေနရာေရြးခ်ယ္ျခငး္၊ ေရအသံုးျပဳျခငး္၊ မိ်ဳးေစ့ ပ်ိဳးပင္ေရြးခ်ယ္ျခငး္၊ ေျမၾသဇာႏွင့္ ေျမဆီလႊာျဖည့္ဆြတ္ပစၥည္းမ်ား၊ စိုက္ပ်ိဳေရးသံုးႏွင့္ အျခားဓါတုပစၥည္းမ်ား၊ အပင္ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ျခင္း မ်ားအပါအ၀င္ အေထာက္အထားႏွင့္ မွတ္တမ္းမ်ား လုိက္နာေဆာင္ရြက္ရမည့္ အခ်က္မ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။

GAP ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းကို  အင္ေလးရွိ  ခရမ္းခ်ဥ္သီးစုိက္ပ်ိဳးေတာင္သူမ်ားအျပင္ ဟဲဟုိၿမိဳ႕နယ္မွာရွိသည့္ အာလူးစုိက္ေတာင္သူမ်ားလည္း စတင္က်င့္သံုးလာၾကသည္။

GAP နည္းလမ္းျဖင့္စိုက္ပ်ိဳးထားေသာ သီးႏွံမ်ားအတြက္ လက္မွတ္ကို စိုက္ပ်ဳိေရးဦးစီးဌာနက ေတာင္သူတစ္ဖြဲ႔လ်င္ တစ္ေစာင္ ထုတ္ေပးလွ်က္ရွိသည္ဟု သိရသည္။

 “ဒီစိုက္ပ်ုဳိေရးလုပ္ငန္းကို ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ကတည္းက လုပ္လာေတာ့ က်ြန္ေတာ္တို႔ ဆက္လုပ္သြားမွာပါ.ဒီစိုက္ပ်ဳိေရး ဘဝမွာပဲ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း လုပ္မယ္။ ဒီအေပၚ ေကာင္းမြန္လာေအာင္ အဓိကထားျပီး လုပ္သြားမယ္ ။စားသံုးသူေတြလည္း အႏၱာရာယ္ကင္းမွ က်ြန္ေတာ္တို႔ ဘဝေအာင္ျမင္မွာ။ ျပီးေတာ့ က်ြန္ေတာ္တို႔ရဲ့ မ်ဳိဆက္သစ္ေတြ ေအာင္ျမင္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု GAP နည္းလမ္းျဖင့္ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ိဳးလာသည့္ ဦးေဇာ္မိ်ဳး၀င္းကေျပာသည္။

 GAP ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္သီးနွံမ်ားကုိ သယ္ယူထုတ္ပုိးမူပုံစံ စနစ္တက်လုပ္မည့္ဆုိလွ်င္  ပံုမွန္ေပါက္ေစ်းထက္၂၀၀ မွ ၃၀၀ အထိ ေစ်းပိုရမည္ဟု ေတာင္သူမ်ားက  ေျပာသည္။

ရန္ကုန္နွင့္ မႏၱေလးမ်ားရွိ ၀ယ္သူမ်ားဆီသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးၿပီး ၎တုိ႔မွ တဆင့္ ကုန္တုိက္မ်ားေပၚသို႔ ေရာင္းခ်ေၾကာင္း သိရသည။္

ေရေပၚစိုက္ပ်ိဳးေရး ေအာ္ဂင္နစ္နည္းလမ္းေျပာင္းလဲရန္ ပိုခက္ခဲ

ပံုမွန္စိုက္ပ်ိဳးသည့္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမ်ား ေစ်းက်လာသည့္ အခ်ိန္မွာ ေအာ္ဂဲနစ္ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမ်ား ေစ်းေကာင္းရေနသည့္အတြက္ ေအာ္ဂဲနစ္ေစ်းကြက္ဟာ ခုိင္မာမႈ ရွိလာေၾကာင္း အင္းေလးမွာ ေအာ္ဂဲနစ္စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သင္တန္းေပးေနသည့္ Future Organic Farm မွ ဦးေအာင္မုိးဟိန္းမွေျပာသည္။

ေအာက္ဂဲနစ္ႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးသည့္ သီနွံမ်ားဟာ GAP ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ သီးနွံမ်ားထက္ ေစ်းႏႈန္းႏွင့္ ေစ်းကြက္ပိုမ်ိုဳရရွိေသာ္လည္း GAP ထက္စို္က္ပ်ိဳးသူမ်ား နည္းေနေသးေၾကာင္း ဦးေအာင္မုိးဟိန္းကေျပာသည္။

 “အရင္ဆံုး ဓါတုလံုး၀မပါတဲ့ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးသီးနွံ ကြန္ရက္တစ္ခုကို ခ်ိတ္ထားတယ္။ အဲကြန္ရက္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ ေတာင္သူေတြကို ေရြးခ်ယ္တယ္။ ၀ယ္သူရဲ႕ လုိအပ္ခ်က္နဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးသူေတြကို တုိက္ရိုက္ခ်ိတ္ေပးၿပီးမွ လိုအပ္ခ်က္ေပၚမူတည္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးတယ္။ ၀ယ္သူနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးသူၾကား အဆင္ေျပတဲ့ ေစ်းႏႈန္းေတြကို ညွိေပးတယ္။ ၀ယ္လုိအားက အၿမဲရွိေနတယ္။ ေစ်းေကာငး္တယ္။ ေတာင္သူေတြက လုိသေလာက္မစိုက္ႏုိင္ဘူးျဖစ္ေနတယ္” ဟု ၎ကေျပာသည္။

ေရထဲမွာ စိုက္ရသည့္ အင္းေလးေဒသ၏ စုိက္ပ်ိဳးေရးပံုစံသည္ အျခားေဒသ၏ စိုက္ပ်ိဳးေရးပံုစံ ႏွင့္ မတူသည့္အတြက္ ေအာ္ဂဲနည္းလမ္းျဖင့္ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ိဳးရာတြင္ အခက္အခဲအခ်ိဳ႕ရွိသည္ဟု ကုိေအာင္မုိးဟိန္းက ေျပာသည္။

အထူးသျဖင့္ အင္းထဲတြင္ ပိုးသတ္ေဆးသံုးၿပီး စိုက္ပိ်ဳးသူမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး စီးဆင္းေနသည့္ ေရျပင္ေပၚတြင္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား အလြယ္တကူ ျပန္႔ႏွံ႔ႏုိင္သည့္အတြက္ ေအာ္ဂဲနစ္နည္းလမ္းျဖင့္ ေျပာင္းလဲစိုက္ပ်ိဳးရန္ မလြယ္ေသးေပ။

ေတာင္သူအခ်ိဳ႕ကလည္း ဆံုးရံႈံးမႈမ်ားမွာ စိုးရိမ္သည့္အတြက္ လက္ရွိ ေနသည့္နည္းလမ္းကေန ေအာ္ဂင္နစ္နည္းလမး္ကို လြယ္လြယ္မေျပာင္းခ်င္ၾကေၾကာင္း ၎ကေျပာသည္။

“သာမန္အေန နဲ႔ ၾကည့္ရင္ေအာ္ဂဲနစ္စနစ္ကုိ စေျပာင္းေျပာင္းခ်င္းႏွစ္မွာ အထြက္ႏႈန္းေလ်ာ့တက္တယ္။ သုံးပုံတစ္ပုံထိ ထြက္ႏႈန္းကေလ်ာ့တက္တယ္” လုိ္႔ ၄င္းကေျပာတယ္။

ေအာ္ဂဲနစ္စိုက္ပ်ိဳးေရးဆုိတာ

ဆံုးရႈံးမွာေၾကာက္သည့္အတြက္ နည္းလမ္းေဟာင္းျဖင့္သာ စိုက္ခ်င္ၾကဆဲ

GAP ၊ ေအာက္ဂဲနစ္ စသည့္ နည္းလမ္းမ်ားေျပာင္းလဲ စိုက္ပ်ိဳးသူ မ်ားရွိလာေသာ္လည္း အရင္ နည္းလမ္းအတုိင္းစိုက္ပ်ိဳသူမ်ား မ်ားျပားေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။

အင္းေလး ခရမ္းခ်ဥ္သီးစိုက္ခင္းမ်ားသည္ ကၽြန္းေမ်ာမ်ားျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးၾကရသည္။ စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ားသည္ ကိုယ္ပိုင္ ကြ်န္းေမွ်ာမ်ား မလုံေလာက္ေသာအခါ သူမ်ားထံမွ ကၽြန္းေမ်ာမ်ား  ဝယ္ယူစိုက္ပ်ိဳးၾကရသည္။

ထို႔သို႔  ကၽြန္ေမွ်ာမ်ားကို  ဝယ္ယူသည့္အခါ ရင္းနွီးထားသည့္ေငြမမာဏမ်ားေနသည့္အတြက္  ေအာ္ဂဲနစ္နည္းလမ္းမ်ား စတင္ေျပာင္းလဲသည့္အခ်ိန္မွာ  အထြက္ႏႈန္းေလွ်ာ့ၿပီး ၀င္ေငြထိခုိက္လာမွာကို စိုက္ပ်ိဳးေတာင္သူမ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

အခ်ိဳ႕ေတာင္သူမ်ားသည္  အရင္းအႏွီးမရွိေသာ အခ်ိန္မ်ားတြင္ အတိုးမ်ားျဖင့္ ေခ်းေငြရယူၿပီး ခရမ္းခ်ဥ္သီးစုိက္ၾကရသည္ဟု သိရသည္။

 ေျပာင္းလည္းစိုက္ပ်ုဳိရမည့္ ဂ်ီေအပီ၊ ေအာ္ဂဲနစ္ နည္းမ်ားက ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ ဝင္ေငြမရမည္ကို စိတ္ပူပန္ေနၾကသည့္အတြက္ လက္ရွိစိုက္ပ်ိဳးေရး နည္းလမ္းျဖင့္သာ စိုက္ပ်ိဳးေနၾကဆဲျဖစ္သည္။

အင္းေလးကန္၏ ေဂဟေဗဒစနစ္ ေျပာင္းလဲလာမူ႔

အင္းေလးကန္ ေဂဟေဗဒစနစ္သည္ ၂၀၁၀ ေနာက္ပိုင္းမွစ၍ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္ဟု သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ လွုပ္ရွားသူမ်ားက ေျပာသည္။

အင္းေလးကန္ေဂဟေဗဒစနစ္မွာလည္း ယေန႔ကမၻာႏွင့္အဝန္း ရင္ဆိုင္ေနရေသာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမူ႔နွင့္  ကမၻာၾကီးပူေႏြးလာမူ႔အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ဇီဝမ်ဳိးစံုမ်ဳိကြဲမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္လာျခင္း ေရခ်ဳိေရသန္႔ ရွားပါးလာျခင္း စသည့္တို႔ကို ရင္ဆုိင္ေနရသည္။

အင္းေလးကန္၏ မူလေရျပင္အက်ယ္သည္ ၁၀၀ စတုရန္မိုင္ ရွိခဲ့ေသာ္လညး္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ တိုင္းထြာခ်က္မ်ားအရ ေရျပင္အက်ယ္  ၂၄ စတုရန္မိုင္ႏွင့္ ေႏြရာသီတြင္ ေျခာက္ေပခန္႔သာ ရွိပါေတာ့သည္။

   အင္းေလးကန္၏ ေရဝင္ေရလဲဧရိယာသည္ ၂၁၆၆ ဒသမ ၈ စတုရန္မိုင္ (ဧက ၁၃ သိန္း ၈ ေသာင္းေက်ာ္) က်ယ္ဝန္ပါသည္။

 ကန္၏ေဘးပတ္ဝန္က်င္ရွိ သစ္ေတာမ်ား ျပဳန္းတီးမူ႔မ်ား၊ ကန္အတြင္း စီးဝင္ေသာ သဲႏွုန္းမ်ား၊ ေတာင္ေစာင္းမ်ားတြင္ ထြန္ယက္စိုက္ပ်ဳိမူ႔မ်ား၊ ေရြ႔ေျပာင္းေတာင္ယာစနစ္ စိုက္ပ်ဳိျခင္းမ်ား၊ ကန္အတြင္း စိုက္ပ်ဳိေျမ တိုးခ်ဲ့လာမူ႔ အမိွုက္သရိုက္ စြန္႔ပစ္ျခင္းမ်ား၊ ကန္ေရေအာက္ၾကမ္းျပင္တြင္ ေရညိွ၊ေရေမွာ္၊ေဗဒါမ်ား တိုးပြားအနည္ထိုင္လာျခင္း၊ သဘာဝက်ြန္းေမ်ာရိုင္းမ်ား တိုးပြားလာျခင္း စသည့္ အေၾကာင္းမ်ားက အင္းေလးကန္ တျဖည္းျဖည္း တိမ္ေကာလာရျခင္း ျဖစ္သည္။  

Leave a Reply

Close Menu